Schengen Vizesi İçin Gerekli Belgeler: 25 Ülkenin Resmî Listesini Karşılaştırdık

Schengen vizesi tek bir vize gibi anlatılır ama başvuru tek bir kuruma yapılmaz. Gideceğin ülkenin temsilciliği kendi belge listesini yayımlar ve bu listeler birbirini tutmaz. Aynı kişi Lüksemburg için 18, Yunanistan için 40 kalemlik bir dosya hazırlar.

Bu farkı ölçmek için 25 ülkenin resmî başvuru merkezi listesini okuduk ve 618 kalemi tek tek eşleştirdik. Aşağıdakilerin tamamı ilgili merkezin kendi yayımladığı metinden çıkarıldı; blog derlemesi ya da acente listesi kullanmadık.

Ortalama liste 25 kalem. Ama ortalamaya bakarak dosya hazırlanmıyor: senin listen, gideceğin ülkeye ve kendi durumuna göre şekilleniyor.

Her listede olan beş belge

Yirmi beş listenin tamamında zorunlu görünen yalnızca beş kalem var. Başvurunun çekirdeği bu.

Bu beşinin her birinin kendi ince kuralları var ve başvurular çoğu zaman belgenin yokluğundan değil, bu kurallara takılmaktan geri dönüyor:

• Pasaport. Genel kural üç maddeli: Schengen'den planlanan çıkış tarihinden sonra en az 3 ay geçerli olmak, son 10 yıl içinde düzenlenmiş olmak ve en az 2 boş sayfa taşımak. Soyadı evlilik nedeniyle değiştiyse pasaporttaki adın güncel olması isteniyor.
• Başvuru formu. Çoğu ülke formu kendi portalından doldurtuyor. Belçika Visa-on-web, Fransa France-Visas, Danimarka kendi başvuru portalı üzerinden. Elde doldurulmuş eski form kabul edilmiyor.
• Konaklama. Otel rezervasyonunun seyahatin tüm gecelerini kapsaması gerekiyor. Arkadaş ya da akraba yanında kalınacaksa çoğu ülke belediyeden onaylı davet belgesi istiyor; Fransa'da bunun adı Cerfa 10798*04, Belçika'da Annexe 3bis.
• Sigorta. En az 30.000 € teminat, tüm Schengen bölgesinde geçerlilik ve seyahatin tamamını kapsayan tarih aralığı. Yedi günden kısa seyahatlerde bile bazı merkezler en az 7 günlük poliçe istiyor.
• Banka dökümü. Son üç ayı gösteren, bankadan kaşeli ve imzalı döküm. Bazı merkezler karekodlu internet çıktısını tercih ettiğini yazıyor; İspanya Ankara ise ıslak imzalı istiyor ve e-imzalıyı kabul etmiyor.

Hemen arkasından gelen üç kalem neredeyse her listede var ama birkaç ülkede farklı adlandırıldığı ya da başka bir maddenin içine katıldığı için tam çıkmıyor:

Burada dikkat edilecek nokta şu: bir belgenin listede görünmemesi istenmediği anlamına gelmiyor. Bazı merkezler fotoğrafı başvuru formu maddesinin içinde sayıyor. Ama bir belgenin listede açıkça geçmesi, randevuda sorulmasını beklemen gereken anlamına geliyor.

Uçuş konusunda ortak uyarı da şu: istenen rezervasyon, bilet değil. Vize çıkmadan bilet satın alınması neredeyse bütün listelerde ayrıca not düşülerek önerilmiyor.

Asıl fark, senin durumundan geliyor

Listelerin uzunluğu esas olarak başvuranın profiline göre değişiyor. Aynı ülkenin listesi çalışan biri için 24, şirket sahibi için 29 kalem olabiliyor. En sık koşullu istenen belgeler:

• Çalışansan: işveren izin yazısı (25 listede), SGK işe giriş bildirgesi (21), SGK hizmet dökümü (20), maaş bordrosu (19). İzin yazısının pozisyonu, işe giriş tarihini, maaşı ve izin süresini belirtmesi bekleniyor.
• Şirket sahibiysen: vergi levhası, imza sirküleri, faaliyet belgesi, oda sicil kaydı ve ticaret sicil gazetesi (24 listede bir arada). Şirket sahiplerinden işveren izin yazısı ve işe giriş bildirgesi istenmiyor.
• Emekliysen: emekli maaş belgesi ve emeklilik cüzdanı (23 listede). Emeklilik, listelerin çoğunda düzenli gelir olarak kabul ediliyor.
• Öğrenciysen: öğrenci belgesi (25 listede), çoğunda ayrıca okuldan izin yazısı. Avusturya, resmî okul tatili dönemindeki öğrencilerden izin yazısı istemediğini ayrıca yazmış.
• Çalışmıyorsan: masraflarını karşılayan kişinin gelir belgeleri, hesap dökümü ve yakınlık kanıtı. Kendi adına hesap dökümü sunabilmek bu dosyayı belirgin biçimde güçlendiriyor.
• Yanında çocuk varsa: muvafakatname (23 listede), doğum belgesi, bazı ülkelerde ebeveynlerin kimlik kopyası. Tek ebeveynle ya da yalnız seyahat eden 18 yaş altı için noter onaylı muvafakat şart.

Bu yüzden internetteki "Schengen evrak listesi" yazılarının çoğu işe yaramıyor: tek bir liste veriyorlar, senin durumunu sormuyorlar.

Başvuruyu kim alıyor

Belgeyi teslim edeceğin yer de ülkeye göre değişiyor. İncelediğimiz 25 ülkede dağılım şöyle:

Merkezin kimliği pratikte üç şeyi belirliyor: randevu nereden alınır, ücret nasıl ödenir ve liste hangi biçimde yayımlanır. Yetki alanı da ikamet ettiğin şehre göre ayrılıyor; yanlış merkezden alınan randevu iptal ediliyor. İspanya'da İstanbul ve Ankara merkezlerinin listeleri birbirinden farklı: İstanbul dönüşten sonra 3 ay geçerli pasaport isterken Ankara kalkıştan itibaren 6 ay istiyor.

Ülkeye özel kalemler

Bazı ülkeler standart Schengen çekirdeğine kendi belgelerini ekliyor. Bu kalemler başka hiçbir ülkede yok ve unutulduğunda dosya eksik sayılıyor.

• Yunanistan 13 ülkeye özel kalemle listenin başında. Başvuru merkezi belge listesini meslek, konaklama ve ulaşım seçimine göre ayrı ayrı üretiyor; iki farklı profil için çıkan listeler ciddi biçimde ayrışıyor.
• İspanya 6 özel kalemle ikinci sırada. Yalnız belge değil, belgelerin sırasını da şart koşuyor; listede verilen sıraya göre dizilmemiş dosya bankoda kabul edilmiyor. Ayrıca İspanyolca olmayan belgeler için yeminli tercüme isteniyor.
• Çekya konaklama, ulaşım ve günlük seyahat programı için ayrı doldurulması gereken kendi formlarını istiyor. Bunlar doldurulmazsa başvurunun ciddiye alınmadığı şeklinde değerlendirileceği listede açıkça yazıyor.
• Belçika dil tercih formu istiyor: dosyanın Fransızca, Felemenkçe ya da Almanca hangi dilde işleneceğini sen seçiyorsun.
• İsviçre 5, İtalya 4, Avusturya 3 ülkeye özel kalemle devam ediyor.

Tarihler, eksik belgeden daha sık başa dert oluyor

Belgelerin kendisi tamam olsa bile tarihleri birbirini tutmadığında dosya geri geliyor. En sık karşılaşılan hatalar:

1. Sigorta seyahati tam kapsamıyor. Poliçenin gidiş gününde başlayıp dönüş gününde bitmesi yetmez; poliçenin seyahatin tamamını kapsaması ve en az 30.000 € teminat içermesi isteniyor.
2. Pasaport süresi sınırda. Çıkış tarihinden sonra en az 3 ay geçerlilik genel kural, ama İspanya Ankara gibi 6 ay isteyen merkezler var. Pasaportun 10 yıldan eski olmaması da ayrı bir şart.
3. Banka dökümü bayat. Randevu gününde bir aydan eski bir döküm, gelirin güncel olduğunu göstermiyor.
4. Konaklama tüm geceleri kapsamıyor. Dokuz gecelik seyahat için yedi gecelik otel rezervasyonu, aradaki iki gecenin nerede geçirileceği sorusunu doğuruyor.
5. İzin yazısı seyahat tarihlerini kapsamıyor. İşveren yazısındaki izin aralığı, uçuş tarihlerini içine almalı.
6. Fotoğraf eski. Çoğu merkez son 6 ay içinde çekilmiş, 35x45 ölçüsünde biyometrik fotoğraf istiyor.

Bir de hesabı kolay kaçırılan kural var: son 180 gün içinde Schengen'de geçirdiğin gün sayısı, planladığın seyahatle birlikte 90'ı aşamaz. Önceki seyahatlerini toplamayı unutmak, sınırda sorun çıkaran nadir ama ağır hatalardan biri.

Başvurunun zamanlaması da bir tarih meselesi. Başvuru, seyahatten en erken 6 ay önce yapılabiliyor ve işlem süresi genelde 15 iş günü olarak açıklanıyor. Randevuyu uçuş tarihine iki hafta kala almak, yoğun dönemde riskli.

Ücretler de tek tip değil

Standart Schengen vize ücreti 90 €, 6-12 yaş için 45 €, 6 yaş altı ücretsiz. Belirli ülke vatandaşları için 35 € indirimli tarife uygulanıyor. Ama uygulama ülkeden ülkeye değişiyor:

Buna ek olarak her merkez kendi hizmet bedelini alıyor ve bu bedel ülkeden ülkeye değişiyor. Birçok merkez metal Euro ve 500 € banknot kabul etmediğini ayrıca belirtiyor. Hepsinde ortak olan tek şey: başvuru reddedilse bile ücret iade edilmiyor.

Hazırlığa ne zaman başlamalısın

Belgelerin çoğunun bir tazelik ömrü var; hepsini aynı anda toplamak da, çok erken toplamak da işe yaramıyor. İşleyen bir sıra şöyle:

Sekiz hafta önce. Pasaportuna bak. Süresi çıkış tarihinden sonra üç aydan az kalıyorsa ya da pasaport on yıldan eskiyse, önce onu yenile. Yenileme, bütün planın önündeki en uzun adım. Bu aşamada ayrıca randevu takvimini izlemeye başla; yoğun dönemde uygun tarih bulmak belge toplamaktan uzun sürebiliyor.

Dört hafta önce. İş yeri belgelerini iste: izin yazısı, işe giriş bildirgesi, hizmet dökümü, bordrolar. Şirket sahibiysen vergi levhası, faaliyet belgesi ve oda kaydını topla. Bu belgeler kurumdan çıkmak için birkaç gün alabiliyor. Nüfus kayıt örneğini de bu aşamada al.

İki hafta önce. Uçuş ve otel rezervasyonlarını yap, sigortayı satın al. Üçünün tarihleri aynı seyahati anlatmalı. Otel rezervasyonunun iptal edilebilir olmasına dikkat et; vize çıkmadan ödeme yapmak gereksiz risk.

Randevudan bir gün önce. Banka dökümünü ve gerekiyorsa ikametgâhı yeniden al. Bunlar tarihe en duyarlı iki belge; bir aylık döküm, randevu günü bayat sayılabiliyor. Belgeleri listedeki sıraya göre diz, fotokopilerini ayrı bir sete koy.

Randevu günü. Ücreti nakit ve doğru para biriminde götür. Birçok merkez metal Euro ve 500 € banknot kabul etmiyor, bazıları yalnız Türk Lirası alıyor. Yanına orijinal belgelerin yanı sıra fotokopilerini de al; merkez orijinalleri işlem sonunda iade ediyor.

Randevu bulmak, belge toplamaktan zor olabiliyor

Dosyan hazır olsa bile başvuruyu yapabilmen için bir randevu tarihine ihtiyacın var ve yoğun dönemlerde takvim haftalarca kapalı kalabiliyor. Randevular genellikle toplu şekilde ve önceden duyurulmadan açılıyor; açılan tarihler de saatler içinde doluyor.

Bu yüzden çok sayıda başvuru sahibi günde birkaç kez başvuru merkezinin sayfasını yeniliyor. Verimsiz bir yöntem, çünkü açılış anını yakalamak tamamen tesadüfe kalıyor.

Radar Vize'yi bunun için kurduk. Seçtiğin ülkenin randevu takvimini kesintisiz izliyoruz; bir tarih açıldığında telefonuna bildirim gidiyor. Randevu almıyoruz, aracılık etmiyoruz, başvuru merkezi hesabına dokunmuyoruz: yalnız haber veriyoruz. Evrak listeni de aynı uygulamada takip edebiliyorsun, böylece randevu açıldığında dosyan çoktan hazır oluyor.

Listeni nasıl çıkarmalısın

Pratik sıralama şu:

1. Gideceğin ülkeyi ve başvuracağın merkezi netleştir. Yetki alanı ikamet ettiğin şehre göre belirleniyor.
2. O merkezin kendi güncel listesini esas al. Başka bir ülkenin listesi ya da genel bir blog yazısı, ülkeye özel kalemleri kaçırır.
3. Kendi durumunu listeye uygula: çalışan mısın, şirketin var mı, emekli misin, yanında çocuk var mı.
4. Belgeleri topladıktan sonra tarihleri karşılaştır: sigorta, konaklama, izin ve uçuş tarihleri aynı seyahati anlatmalı.
5. Randevudan bir gün önce, tarihe duyarlı belgeleri yenile: banka dökümü ve varsa güncel ikametgâh.

Radar Vize uygulamasında bu adımları senin yerine yapıyoruz. Ülkeni seçtiğinde o merkezin resmî listesini gösteriyoruz, profiline göre gereksiz kalemleri çıkarıyoruz, girdiğin tarihleri birbirine karşı kontrol edip uyuşmayanları işaretliyoruz. Randevu tarihin yaklaştığında da neyin eksik kaldığını hatırlatıyoruz.

Listeyi görmek ücretsiz. Randevu açıldığında bildirim almak ve belge takibini kullanmak paketle geliyor.