Vize İçin Seyahat Sağlık Sigortası ve "Vize Reddi Teminatı" Gerçeği

Evrak listesinde tek satır görünüyor: seyahat sağlık sigortası. Oysa kuralları, listedeki çoğu belgeden daha net yazılmış durumda. Ne kadar teminat, neleri kapsayacak, kaç gün sürecek, nereden alınacak — hepsi Vize Kodu'nda madde madde belirlenmiş.

Bir de piyasada "vize reddi teminatlı" diye satılan poliçeler var ve bunların ne ödediği çoğu kişinin sandığından çok daha dar. O kısmı da yazının sonunda açtık.

Kural Ne Diyor

Vize Kodu'nun 15. maddesi sigortayı şu şekilde tanımlıyor:

Kapsam. Poliçe şunları karşılamalı: tıbbi sebeplerle ülkeye geri gönderilme, acil tıbbi müdahale, acil hastane tedavisi ve ölüm hâlinde doğacak masraflar.

Teminat. En az 30.000 euro. Bu alt sınır bütün Schengen ülkelerinde aynı ve pazarlığa açık değil.

Coğrafi geçerlilik. Tüm üye devletlerin toprakları. Yalnız gideceğin ülkede geçerli bir poliçe yetmiyor.

Süre. Planlanan kalışın ya da transitin tamamı.

Nereden alınacak. Kural olarak ikamet ettiğin ülkeden, yani Türkiye'den. Bu mümkün değilse başka bir ülkeden alınabiliyor.

Sınırlı bölgesel geçerlilikte vize verilirse sigorta en azından o vizenin kapsadığı ülkelerde geçerli olmalı.

Bu koşullar sağlanmazsa red formundaki 16 numaralı gerekçe işaretleniyor: geçerli ve yeterli seyahat sağlık sigortası kanıtlanmadı.

Konsolosluk Neye Bakıyor

Maddenin beşinci fıkrasında az bilinen ama önemli bir hüküm var: konsolosluklar, sigorta şirketine karşı yapılacak tazminat talebinin bir üye ülkede tahsil edilebilir olup olmadığını değerlendiriyor.

Bu, poliçelerin neden bazen reddedildiğini açıklıyor. Teminat tutarı doğru, süre doğru, ama sigortacı Avrupa'da tanınmıyorsa ya da hasar ödemesi orada takip edilemiyorsa poliçe yeterli sayılmıyor.

Pratik sonuç: tanınmış bir sigorta şirketinden, Schengen vizesi için düzenlenmiş standart bir poliçe al. Poliçenin üzerinde "Schengen" ibaresinin ve teminat tutarının açıkça yazması işi kolaylaştırıyor.

Bazı ülkeler ek biçim şartı koyuyor: QR kodlu ya da kaşeli poliçe isteyenler var. Gideceğin ülkenin listesindeki ifadeye bak.

Kaç Gün Olmalı

Asgari kural kalışın tamamını kapsamak. Ama uygulamada çoğu merkez pay istiyor.

Somut örnek: Malta, poliçenin dönüş tarihinden itibaren 15 gün fazla süreli olmasını şart koşuyor. Aynı listede hayat sigortasının kabul edilmediği de yazılı.

Genel tavsiye: poliçeyi seyahat tarihlerinin birkaç gün öncesinden başlat ve dönüşten birkaç gün sonrasına kadar uzat. Maliyeti çok az artıyor, riski belirgin şekilde azaltıyor.

Çok girişli vize başvurusunda kural farklı: ilk planlanan seyahati kapsayan poliçe yeterli. Ayrıca başvuru formunda sonraki seyahatler için de sigorta yaptırman gerektiğini bildiğine dair beyanı imzalıyorsun. Yani bir yıllık vize aldın diye bir yıllık poliçe almak zorunda değilsin; ama her seyahat öncesi yeni poliçe yaptırmak zorundasın.

Vize Süresinden Uzun Poliçe Gerekir mi

Hayır ve bu sık karıştırılıyor.

Poliçe kalış süresini kapsamalı, vizenin geçerlilik süresini değil. Bir yıl geçerli çok girişli vizen olsa bile, on günlük seyahat için on günlük poliçe yeterli.

Tersi de doğru: vize on beş günlük ama sen on gün kalacaksan, poliçenin on gün artı birkaç gün payı kapsaması yeterli.

Karışıklığın sebebi, bazı başvuru merkezlerinin vize talep süresinin tamamını kapsayan poliçe istemesi. Bu ek bir talep; kodun zorunlu kıldığı şey değil. Yine de ülkenin listesinde yazıyorsa uymak gerekiyor.

Poliçe Neden Reddedilir

Yirmi beş ülkenin listesinden ve red gerekçelerinden derlediğimiz sebepler:

Teminat 30.000 eurodan düşük. En yaygın hata. Bazı ucuz poliçeler 10.000 ya da 20.000 euro teminat veriyor.

Teminat euro cinsinden değil. Dolar ya da TL cinsinden teminatlı poliçelerde kur dalgalanması sorun yaratabiliyor. Euro cinsinden yazılmış poliçe tercih edilmeli.

Coğrafi kapsam dar. Yalnız gidilen ülke için düzenlenmiş poliçe. Kapsam "tüm Schengen ülkeleri" olmalı.

Tarih boşluğu. Poliçe gidiş gününden sonra başlıyor ya da dönüşten önce bitiyor.

Repatriasyon kapsam dışı. Tıbbi sebeple geri gönderilme ve ölüm hâlinde nakil teminatı bulunmayan poliçeler yetersiz sayılıyor.

Yanlış ürün. Hayat sigortası, ferdi kaza sigortası ya da özel sağlık sigortası seyahat sağlık sigortasının yerine geçmiyor.

Tanınmayan sigortacı. Tazminat talebinin üye ülkede tahsil edilebilir olması gerekiyor.

Kim Muaf

Vize Kodu iki muafiyet tanıyor:

Meslek grubu muafiyeti. Mesleği gereği zaten seyahat sağlık sigortası kapsamında olduğu kabul edilen gruplar. Kodda örnek olarak denizciler sayılıyor. Bu muafiyet konsolosluğun değerlendirmesine bağlı.

Diplomatik pasaport sahipleri. Ayrıca muaf tutuluyor.

Bunların dışında kimse muaf değil. Çocuklar da dahil; bebek için de poliçe yaptırılması gerekiyor.

AB, AEA ya da İsviçre vatandaşının aile üyeleri vize harcından muaf ama sigorta yükümlülüğünden muaf değil.

"Vize Reddi Teminatı" Gerçekte Ne Ödüyor

Şimdi asıl konuya gelelim. Aramalarda "vize reddi teminatlı seyahat sigortası" ciddi bir talep görüyor ve bu poliçelerin ne yaptığı hakkında yaygın bir yanlış anlama var.

Çoğu kişi şunu sanıyor: vize reddedilirse uçak bileti, otel ve vize harcı geri gelir.

Gerçek genellikle çok daha dar. Piyasadaki "vize reddi teminatı" tipik olarak şunlardan birini yapıyor:

• Vize reddedildiğinde poliçe primini iade ediyor.
• Ya da poliçeyi iptal edip kullanılmamış dönem için iade yapıyor.

Yani teminat, sigortanın kendi bedelini kurtarıyor. On günlük bir poliçenin primi birkaç yüz lira; iade edilen tutar da o kadar.

Kapsamadıkları:

• Vize harcı. 90 euro. Konsolosluk iade etmiyor, sigorta da ödemiyor.
• Başvuru merkezi hizmet bedeli. İade edilmiyor.
• Uçak bileti. Satın aldıysan iptal koşulları havayoluna bağlı.
• Otel bedeli. İptal edilebilir rezervasyon yaptıysan zaten kaybın yok; ödediysen otelin politikası geçerli.

Bu, poliçelerin kötü olduğu anlamına gelmiyor. Küçük bir maliyeti geri kazandırıyorlar. Ama isimlerinin çağrıştırdığı korumayı sağlamıyorlar.

Ne yapmalısın: Poliçenin özel şartlarını aç, "vize reddi" başlığı altında ne ödendiğini ve azami tutarı oku. "Prim iadesi" yazıyorsa beklentini ona göre kur.

Asıl koruma sigortadan değil davranıştan geliyor: vize çıkmadan uçak bileti satın alma. Çoğu ülke iptal edilebilir rezervasyon kabul ediyor ve bu, red halinde en büyük kaybı baştan engelliyor.

Seyahat İptal Sigortası Farklı Bir Ürün

Karıştırılan bir başka ürün de bu.

Seyahat sağlık sigortası vize için zorunlu; sağlık masraflarını karşılıyor.

Seyahat iptal sigortası isteğe bağlı; hastalık, kaza ya da poliçede sayılan sebeplerle seyahatin iptal edilmesi hâlinde bilet ve konaklama bedelini karşılıyor.

İkincisi vize için istenmiyor ama bileti önceden almak zorundaysan gerçek bir koruma sağlıyor. Vize reddinin bu poliçelerde kapsanıp kapsanmadığı ürüne göre değişiyor; çoğu ürün kapsam dışı bırakıyor.

Yaş, Kronik Hastalık ve Hamilelik

Standart Schengen poliçeleri belirli durumlarda daralıyor ve bunu poliçeyi almadan bilmek gerekiyor.

Yaş. Çoğu sigortacı 65 ya da 70 yaş üzerinde ayrı bir tarife uyguluyor, bazıları belirli yaşın üstünde teminatı düşürüyor. Yaşlı bir yakının için poliçe alıyorsan teminatın hâlâ 30.000 euro olduğunu kontrol et; bazı ürünler ileri yaşta teminatı yarıya indiriyor ve bu poliçe vize için geçersiz hale geliyor.

Kronik hastalık. Standart poliçeler genellikle mevcut ve bilinen hastalıkların tedavisini kapsam dışı bırakıyor; yalnız ani kötüleşme hâlindeki acil müdahaleyi karşılıyor. Düzenli ilaç, kontrol muayenesi ve planlı tedavi kapsam dışı.

Hamilelik. Çoğu poliçe belirli bir haftadan sonrasını kapsam dışı bırakıyor; sınır genellikle 28 ya da 32. hafta. Doğum ve yenidoğan bakımı standart ürünlerde kapsanmıyor.

Bu durumlar vize başvurusunu engellemiyor; poliçe yine 30.000 euro teminatlı olduğu sürece kabul ediliyor. Ama gerçek bir sağlık sorunu yaşandığında koruma sandığından dar olabilir. Gerekiyorsa genişletilmiş teminatlı ürün al.

Poliçenin Kapsamadığı Tipik Durumlar

Vize için yeterli sayılan bir poliçe bile şunları genellikle kapsamıyor:

• Tehlikeli spor faaliyetleri. Kayak, dalış, tırmanış gibi faaliyetler ayrı ek teminat gerektiriyor. Kayak tatiline gidiyorsan bunu poliçeye ekletmen gerekiyor.
• Alkol veya madde etkisi altındaki kazalar.
• Planlı tedaviler. Yurt dışında tedavi olmak için gidiyorsan seyahat sağlık sigortası bunu karşılamıyor; tıbbi seyahat ayrı bir kategori.
• Diş tedavisi. Çoğu poliçede yalnız acil ağrı müdahalesi var.
• Bagaj ve kişisel eşya. Sağlık poliçesinin konusu değil; ayrı teminat.
• Seyahat iptali. Ayrı bir ürün.

Poliçenin özel şartlarındaki "teminat dışı kalan hâller" bölümü kısa ve okunabilir olur. Almadan önce bir kez göz gezdirmek işe yarıyor.

Arabayla Gidiyorsan: Yeşil Kart Ayrı Belge

Türkiye'den Avrupa'ya kendi aracıyla gidenler için sık karıştırılan bir konu.

Seyahat sağlık sigortası seni kapsıyor; sağlık masraflarını karşılıyor ve vize için zorunlu.

Yeşil kart, aracın zorunlu trafik sigortasının yurt dışında geçerli olmasını sağlayan belge. Üçüncü kişilere verilen zararı karşılıyor. Vize dosyasının parçası değil ama sınırda araçla geçiş için zorunlu.

İkisi birbirinin yerine geçmiyor ve ikisi de gerekiyor. Yeşil kartı aracın trafik sigortasını yaptırdığın şirketten alıyorsun; kapsayacağı ülkeleri seçerken gideceğin bütün ülkeleri işaretlemek gerekiyor.

Kara yoluyla Bulgaristan ya da Yunanistan üzerinden geçecekseniz transit geçilen ülkeler de yeşil kart kapsamında olmalı.

Sigortayı Kullanman Gerekirse

Poliçeyi dosyaya koyup unutmak yaygın. Oysa seyahatte gerçekten gerekebiliyor.

Pratik hazırlık:

• Poliçe numarasını ve acil yardım hattını telefonuna kaydet. Kâğıt poliçe bavulda kalabiliyor.
• Önce acil yardım hattını ara. Çoğu poliçe, tedavi öncesi bildirim şartı koyuyor. Bildirmeden yapılan masraflar kısmen ödenebiliyor ya da hiç ödenmiyor.
• Bütün belgeleri sakla. Hastane faturası, reçete, teşhis raporu ve ödeme makbuzu. İade talebinde hepsi isteniyor.
• Anlaşmalı kurum sorusunu sor. Bazı poliçeler anlaşmalı hastanelerde doğrudan ödeme yapıyor; diğerlerinde sen ödeyip sonra iade alıyorsun.

Avrupa'da acil sağlık hattı 112. Hem sabit hem mobil hatlardan ücretsiz aranıyor ve bütün Schengen ülkelerinde geçerli.

Poliçeyi Dosyaya Nasıl Koymalısın

Son kontroller:

• Çıktı al. Dijital poliçe geçerli olsa da dosyaya basılı nüsha koyulur.
• Adını ve pasaport numaranı kontrol et. Yazım hatası poliçeyi geçersiz kılabiliyor.
• Tarihleri rezervasyonlarla karşılaştır. Poliçe, uçak ve otel aynı seyahati anlatmalı.
• Teminat tutarının göründüğünden emin ol. 30.000 euro ibaresi poliçenin üzerinde açıkça yazmalı.
• Aile başvurusunda herkes için ayrı poliçe ya da hepsinin adının yazdığı tek poliçe olmalı.

Poliçeyi Ne Zaman Yaptırmalısın

Sigorta, dosyadaki tarihe duyarlı belgelerden değil. Randevudan önce herhangi bir zamanda yaptırılabiliyor.

Doğru sıra şu:

1. Seyahat tarihlerini netleştir.
2. Uçak ve otel rezervasyonunu yap (iptal edilebilir).
3. Sigortayı bu tarihlere göre yaptır.
4. Poliçenin çıktısını al.

Poliçe tarihleri rezervasyonlarla aynı seyahati anlatmalı. Bu üç belgenin tarihleri arasındaki uyumsuzluk, dosyayı zayıflatan en yaygın ayrıntılardan biri.

Fiyat ve Karşılaştırma

Schengen için düzenlenmiş standart poliçeler, on günlük bir seyahat için genellikle birkaç yüz lira bandında. Süre uzadıkça ve yaş arttıkça fiyat yükseliyor.

Aynı teminatı veren poliçeler arasında iki kat fiyat farkı görülebiliyor. Karşılaştırırken bakılacaklar:

• Teminat en az 30.000 euro ve euro cinsinden mi?
• Coğrafi kapsam tüm Schengen mi?
• Repatriasyon ve ölüm hâlinde nakil dahil mi?
• Poliçe süresi dönüşten sonrasını da kapsıyor mu?
• Sigortacı tanınmış bir şirket mi?

Bu beş soruya evet diyen en uygun fiyatlı poliçe doğru seçim. Daha yüksek teminat almak vize şansını artırmıyor.

Özetle Kontrol Listesi

Poliçeyi dosyaya koymadan önce:

• Teminat 30.000 € ya da üzeri, euro cinsinden
• Kapsam tüm Schengen alanı
• Süre kalışın tamamı + birkaç gün pay
• Acil tedavi, hastane, repatriasyon ve ölüm teminatları açıkça yazılı
• Poliçe Türkiye'den, tanınmış bir şirketten
• Ülke kaşe ya da QR istiyorsa o biçimde
• Üzerinde adın ve pasaport numaran doğru yazılmış

Diğer belgelerin ülkeye göre nasıl değiştiğini 25 ülkenin listesini karşılaştırdığımız yazıda bulabilirsin. Toplam maliyeti merak ediyorsan vize ücretleri yazımız kalem kalem çıkarıyor.

Dosya tamamlandığında geriye randevu kalıyor. Radar Vize seçtiğin ülkenin takvimini izliyor ve tarih açıldığında telefonuna haber veriyor.